Spory wewnątrz Islamu
Chociaż kolonialna zależność nie wpłynęła na porzucenie wiary przodków, doprowadziła ona do powstania ostrego konfliktu w świecie islamu. W miarę budowania kolejnych nowoczesnych, państw wzorowanych na modelu zachodnim, modernizatorzy szukali sposobów na przystosowanie islamu do systemu nowoczesnego demokratycznego państwa, zaś tradycjonaliści głosili potrzebę powrotu do prawa koranicznego. Reformatorzy największe sukcesy osiągnęli w Turcji, gdzie w 1922 roku Kemal Atatiirk obalił sułtanat, a w 1923 r. przekształcił państwo w republikę. Dążąc do europeizacji Turcji, Ataturk inicjował i realizował reformy. Zniósł kalifat, wielożeństwo, tytuły feudalne, zreformował ustawodawstwo, wprowadził kalendarz gregoriański, alfabet łaciński i przyznał kobietom prawa wyborcze. Radykalnym zmianom politycznym towarzyszyły więc głębokie zmiany społeczne, które w odczuciu gorliwych wyznawców islamu musiały godzić w ich wiarę i tradycję. Zdaniem Ataturka zmiany te jednak były konieczne, jeśli kraje muzułmańskie miały kiedyś dorównać przemysłowym potęgom Zachodu. Działalność tureckiego męża stanu spotkała się z przychylnością wielu innych państw islamskich, m.in. Egiptu.